W sobotę i w niedzielę 19–20 września odbyły się główne spotkania w ramach wydarzenia literackiego Międzysłowie – Linia wschodnia, organizowanego w ramach 120. rocznicy urodzin Jerzego Giedroycia, autora myśli o tożsamości polskiej istniejącej w kontekście niepodległej Ukrainy, Litwy i Białorusi. Zachowany podtytuł wydarzenia „Linia wschodnia”, organizowanego przez Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Miszung w Bytomiu, sugeruje wschodni, transgraniczny charakter całej imprezy. Na skraju wojny i pokoju, polskości i ukraińskości, muzyki i poezji powstało niezwykłe sprzężenie emocji wśród czytelników i autorów.
Spotkanie rozpoczęło się sobotnią wystawą fotografii Romana Łuszczki zatytułowaną „Zwykłe historie. Tribute to Zofia Rydet”. Zaprezentowane zdjęcia przedstawiały historie ukraińskich mieszkańców, utrwalone w 2006 roku w Iwano-Frankiwsku, miejscu urodzenia wybitnej fotografki Zofii Rydet, związanej twórczo z Bytomiem i Gliwicami artystki z socjologicznym rysem twórczym. Ekspozycji towarzyszył panel dyskusyjny Romana Łuszczki, Jakuba Pszoniaka, poety i kuratora całego wydarzenia, oraz reportażystki Olgi Solarz, ukrainistki i wolontariuszki na wschodnim froncie wojennym. Obserwacje zebrane podczas walk zgromadziła w dwóch tomach reportażu „Dzikie pole. Wojenna opowieść” oraz „Dzikie pole. Kontrofensywa”, które można było nabyć na miejscu wydarzenia. Rozmowa z autorką obejmowała jej osobiste spojrzenie na doświadczenia zdobyte wraz z tytułową brygadą Dzikiego Pola, zapis ich codziennej walki o przetrwanie, wątpliwości i więzi powstałych w okopach.
Podczas drugiego dnia wydarzenia nastąpiło zbliżenie na współczesną poezję ukraińską w wykonaniu Jurija Andrychowycza, Juliji Musakovskiej oraz polskiego twórcy Ivana Davydenko. Wybór wierszy trojga autorów został poddany czytaniu performatywnemu przez samych twórców. Autorzy mieli przyjemność podzielić się na żywo swoim wyborem utworów z kilkudziesięcioma słuchaczami. Całej imprezie towarzyszyła oprawa muzyczna – improwizowane interludium dla opowieści o stracie i odzyskaniu zbudował trębacz Marcin Markiewicz. Ścieżka dźwiękowa towarzyszyła poetom przed i w trakcie odczytu, stanowiąc również okazję do refleksji dla publiczności pomiędzy występami poszczególnych twórców.
Całość wydarzenia zorganizował i prowadził tandem w osobie poety i kuratora wydarzenia Jakuba Pszoniaka wraz z Izabelą Jezierską-Grauman, koordynatorką projektu, prowadzącą Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Miszung w Bytomiu. Wydarzenie odbyło się w dawnej lokomotywowni, obecnie Atelier pod Suwnicą, znajdującym się na terenie zabytkowych warsztatów naprawczych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych w Bytomiu.
Partnerem wydarzenia jest Biblioteka Śląska w Katowicach.
Patronat medialny: Śląska Opinia
Projekt dofinansowano w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice” Muzeum Historii Polski ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wkład własny projektu dzięki dofinansowaniu Miasta Bytom.
Opracowanie tekstu: Agata Hyra-Stępor
Zdjęcia: Roman Łuszczki
